Sokak Kedilerinin Ömrü Ne Kadar Olur?
Bir sokak kedisiyle göz göze geldiğinizde çoğu zaman o bakışın içinde hem güçlü bir hayatta kalma isteği, hem kırılganlık, hem de yorgunluğu aynı anda görürsünüz. Çünkü sokak, romantik bir özgürlük hikâyesi değil; her gün yeniden kazanılması gereken bir yaşam mücadelesidir. Zaten kedilerin yaşam süresi hakkında araştırma yaparken de bunu çok net kavrayabilirsiniz: İyi koşullarda yaşayan ev kedileri 12–18 yıl, hatta bazen daha da uzun yaşayabilirken, sokak kedilerinin ortalama ömrü ne yazık ki 3-6 yıl arasında değişir. Elbette bu sayı, kedinin yaşadığı semte, karşısına çıkan insanların sokak kedilerine olan yaklaşımına, besin bulma şansına ve biraz da talihine göre uzayabilir ya da kısalabilir. Yine de, aradaki fark, pek çok şeyi ortaya koyar.
Bazı “şanslı” sokak kedileri 8–10 yılı devirebilirler; ancak bu durum oldukça nadirdir. Böyle bir şeyin olabilmesi için sokak kedisinin mahalleli tarafından sahiplenilmiş olması gerekir. Çünkü ancak düzenli olarak bakılan, beslenen ve hastalık/parazit gibi durumlarda veteriner hekim yüzü gören kediler bu kadar uzun yaşayabilirler. Bunun dışında, ne yazık ki çoğu sokak kedisi için hayat kısa ama yoğun bir maratondur. Her gün yemek bulmak, soğuktan korunmak, hastalıklardan kaçmak ve tehlikelerden uzak durmak zorundadırlar. Bu tempo ise vücutlarını erkenden yorar.
Peki ama sokak kedilerinin ömrünü uzatabilmek mümkün değil mi? Tabii ki mümkün! Gelin, onların hayatına etki eden tüm yönleri ele alalım ve daha uzun ve sağlıklı bir ömür sürebilmeleri nasıl mümkün olur, öğrenelim.
Sokak Kedilerinin Ömrü Neden Daha Kısadır?
Aslında sokak kedilerinin ömrünü kısaltan tek bir neden yoktur; genellikle birçok zorluk üst üste biner. Neredeyse hiçbir ev kedisinin yaşamadığı problemlerle onlar her gün baş etmek zorunda kalırlar. Sokak kedilerinin ömürlerini kısaltan durumlar çeşitli ve çoktur; ancak asla çözümsüz değildir! Gelin, sokak kedilerinin ömürleri neden daha kısa olur öğrenelim.
Sokak kedilerinin ömrünü kısaltan faktörlerin en başında düzensiz ve yetersiz beslenme gelir. Kediler aç kaldığında veya gerekli protein, vitamin/mineral gibi önemli bileşenleri alamadıklarında vücutları olması gereken yaşamsal faaliyetleri yerine getiremez. Ayrıca bir gün karnını güzelce doyuran bir sokak kedisi, ertesi gün hiçbir şey bulamayabilir ve işte bu dalgalanma da bağışıklık sistemini zayıflatır ve hastalıklara davetiye çıkarır.
Bir diğer büyük sorun hastalıklar ve parazitlerdir. Aşısızlık yüzünden iç ve dış parazitlerin getirdiği hastalıklar, solunum yolu enfeksiyonları ve özellikle dişi kedilerde doğumla ilgili komplikasyonlar sokak kedilerinde çok yaygındır. Basit bir enfeksiyon bile zamanında tedavi edilmediğinde ölümcül hâle gelebilir.
Sokak kedileri çoğu zaman şanssızdır ve “kötü” insanlar ile sıklıkla karşılaşırlar. Trafik kazaları, zehirlenmeler ve insan kaynaklı diğer tehlikeler de maalesef bu listenin acı bir parçasıdır. İyi niyetli olmayan insanlar, bilinçsizce bırakılan zehirler ya da hızla gelen bir araba, bir sokak kedisinin hayatını bir anda bitirebilir.
Bir de işin mevsim boyutu vardır: Kışın buz gibi soğuk hava, yazın ise aşırı sıcaklar sokak kedileri için ciddi bir sınavdır. Isınacak bir köşe ya da serinleyecek güvenli bir alan bulamayan kediler hızla güç kaybederler, sağlıklarından olurlar.
Kısacası sokak kedileri, hayatı sürekli “tetikte” yaşarlar. Bu da bedenlerini ve ruhlarını erkenden yıpratır. Tamamen baş edemeyecekleri bir sorun olduğunda da ne yazık ki ömürlerinin sonuna gelirler. İşte biz insanlar da bu kötü son gelmeden, onlar için elimizden geleni yapmalıyız! Peki ama nasıl?
Sokak Kedilerinin Ömrü Nasıl Uzatılır?
Bir sokak kedisinin kaderini tek başınıza değiştiremezsiniz belki, ama onun hayatına gerçek ve somut bir fark katabilirsiniz! Küçük görünen iyilikler, bir canın ömrüne sağlık ve mutluluk katabilir. Üstelik kabul edelim ki, sokak kedilerine yardım etmek sadece onların karnını değil, bizim de vicdanımızı doyurur. Sokağa bir kap mama, bir kap su bırakmak ya da bir kedinin tedavi masraflarını üstlenmek, sandığınızdan çok daha büyük bir etki yaratır.
Hem sokak kedilerinin ömrüne katkı sağlamak, hem de kendinizi daha iyi hissetmek için:
Düzenli ve kaliteli besleme yapın. Artık yemekler yerine sokaktaki kedilere kaliteli, iyi içerikli ve taze kedi mamaları sunmayı tercih edin. Düzenli beslenen bir kedi, hastalıklara karşı çok daha dirençli olur. Bunun için Temizmama’nın temiz içerikli ve ekonomik kedi mamalarını tercih edebilirsiniz. Temiz suyu da mama ile birlikte sunmayı unutmayın, sık sık tazeleyin.
Sokak kedilerinin barınabilecekleri güvenli alanlar oluşturun. Özellikle kışın, basit bir strafor kaplı karton kutu bile bir kedinin hayatını kurtarabilir. Rüzgâr almayan, kuru ve sakin bir köşe onlar için saray gibidir. Kedi evi yapımı için ilgili yazımızı okuyun.
Kısırlaştırmaya destek olun. Bu hem kontrolsüz çoğalmayı önler hem de özellikle dişi kedilerin doğum kaynaklı sağlık risklerini ciddi şekilde azaltır. Ayrıca, hormonlar normale döneceği için sokak kedileri arasında geçen kavga ve yaralanma oranları da düşer.
Hasta ya da yaralı kedileri görmezden gelmeyin. “Nasıl olsa sokak kedisi!” demek kolay olabilir; ama aksini düşünmek, bir kediyi yaşatmak demektir. Böyle kedileri bir veterinere götürmek ya da en azından bir hayvansever grubuna haber vermek bile büyük fark yaratır.
Bulunduğunuz çevrede farkındalık oluşturun. Komşularınızı, esnafı, apartman yönetimini bu konuda bilinçlendirin. Bir kişi başlarsa, çoğu zaman arkası gelir.
Zehir ve tehlikeli maddelere karşı dikkatli olun. Özellikle apartman çevrelerinde ve bahçelerde kullanılan maddeler konusunda insanları uyarmak, sokak kedileri için sessiz ama çok etkili bir korumadır.
Unutmayın, sokak kedilerinin ömrü sadece “şans” meselesi değildir. Biz insanların verdiği küçük kararlar, onların hayat süresini doğrudan etkiler.
Sonuç olarak, “Bir sokak kedisinin ömrü ne kadar?” sorusuna her zaman “Kısacık!” yanıtı almak zorunda değiliz. Bir kap mama, sıcak bir yuva ve biraz ilgiyle bu süreyi yıllarca uzatabiliriz. Belki dünyayı değiştiremeyiz; fakat bir kedinin dünyasını tamamen değiştirebiliriz. Ve inanın ki bazen en büyük mucizeler tam olarak böyle başlar!
Kaynak