Kedi Tırmalarsa Ne Olur, Ne Yapmak Gerekir?
Ev kedisi veya sokak kedisi fark etmez; bir kedi gördüğümüzde onu sevmeden durabilmemiz mümkün değildir! Biliyoruz, siz de öylesiniz! O yumuşacık tüyler, minik patiler ve “beni sev” der gibi bakan gözler adeta mıknatıs etkisi yaratır. İşte tam da o an, siz kediyi sevmek için elinizi uzatırsınız ve dünya durur… Derken, minik ama hızlı bir pati hamlesiyle gerçek hayata geri dönebilirsiniz!
Kediler bazen oyun oynarken, bazen korktuklarında, bazen de sadece sınırlarını hatırlatmak istediklerinde bizi tırmalayabilirler. Bu durum çoğu zaman herkesin başına gelen basit ve yüzeysel bir kaza olsa da, bazen ciddiye almanız gereken sonuçlar da doğurabilir. Peki bir kedi sizi tırmalarsa ne olur? Hangi durumda sakin kalmalı, hangi durumda hemen harekete geçmelisiniz? Gelin, kedi tırmaladığında ne yapmak lazım detaylıca öğrenelim!
Kedi Tırmalaması Halinde Yapılması Gerekenler
Kedi tırmalaması durumunda panik olmayın ve öncelikle şu bilgileri gözden geçirin: Sizi tırmalayan kedi bir sokak kedisi mi yoksa ev kedisi mi? Aşıları var mı? Bu kedinin sağlık durumu hakkında bir bilginiz var mı? Tırmaladığı yer kanadı mı, yoksa hafif bir sıyrıktan mı ibaret? Boyun, baş, parmak uçları gibi sinirlerin yoğun olduğu bir yeri mi tırmaladı, yoksa daha “güvenli” bir yeri mi? Bu soruların cevaplarına göre, takip etmeniz gereken adımlar da değişecektir.
T.C. Sağlık Bakanlığının yapmış olduğu “Kuduz Riskli Temasa Maruziyet” şemasındaki 4 kategoriye ayırdığı tabloya göre, yapmanız gerekenleri aşağıda bulabilirsiniz.
Temas Yok veya Sadece Dokunma
Eğer bir kediye sadece dokunduysanız, onu beslediyseniz veya o size (herhangi bir yara, çizik olmayan bölgeye) yalama yoluyla temas ettiyse herhangi bir risk söz konusu değildir. Bu durumda herhangi bir tıbbi müdahaleye, aşıya veya kuduz serumuna gerek duyulmaz. Sadece hijyen amacıyla, bölgeyi yıkamanız yeterlidir.
Hafif Çizikler ve Kanamasız Yaralar
“Kedi tırmaladı, ama kanamadı,” diyorsanız bu kategoriye dahilsiniz demektir. Derinizde kanama yapmayan (yani deri altına geçmeyen) sıyrık gibi küçük kedi tırmalamaları bu gruba girer. Böyle bir durumda ilk adım yara bakımı, antibiyotik krem desteği ve tetanos (uzun süredir tetanos aşısı olmadıysanız hatırlatma dozu gerekebilir) kontrolüdür. Eğer sizi tırmalayan kedi son bir yıl içinde kuduz için aşılanmışsa, 10 gün boyunca durumu takip edilir. Sağlıklı olduğuna kanaat getirilirse herhangi bir işleme gerek kalmaz.
Ancak hayvan sahipsizse, aşı durumu bilinmiyorsa veya 10 günlük gözlem sürecinde kaçarsa, ölürse ve herhangi bir hastalık belirtisi gösterirse, doktor kontrolünde 4 dozluk aşı sürecine başlamanız gerekir.
Derin Yaralanmalar ve Açık Yaraya Temas
“Bir kedi beni tırmaladı ve kanattı,” diyorsanız, bu bölümü dikkatle okumanızı tavsiye ederiz.
Cildi zedeleyen, kanamaya neden olan tek veya çok sayıda ısırık ve tırmalamalar ile ağız/göz gibi bölgelere ve açık yaralara hayvan salyasının değmesi durumları yüksek riskli kabul edilir. Özellikle baş, boyun ve parmak uçları gibi sinirlerin yoğun olduğu bölgelerdeki tırmalanmalar/ısırılmalar çok kritiktir. Bunlara neden olan kedinin kuduz aşısı olup olmadığını bilmiyorsanız hemen yara bakımıyla birlikte aşı olmaya başlamanız gerekir. Bu süreçte kedi hastalanırsa, ölürse veya ortadan kaybolursa, aşıya ek olarak vücuda doğrudan koruma sağlayan kuduz serumu (immünglobulin) uygulanması da hayati önem taşır.
Yabani Hayvan Temasları
Bu kısım konumuzun dışına çıksa da, ekstra bilgi almak isterseniz okuyabilirsiniz!
Kuduz taşıma ihtimali yüksek olan çakal, tilki, kurt gibi yabani hayvanlarla yaşanan her türlü riskli temas en tehlikeli grubu oluşturur. Bu durumda hayvanın aşılı olup olmadığına veya gözlemlenip gözlemlenemeyeceğine bakılmaksızın, vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidilmelidir. Tedaviye derhal başlanır, yara bakımı ve tetanos önleminin yanı sıra mutlaka kuduz serumu da uygulanır.
Gördüğünüz gibi, “Kedi beni tırmaladı, ne yapmalıyım?” sorusunun cevabı, kedinin durumu ve bıraktığı hasar ile yakından ilgilidir. Eğer daha spesifik yanıtlar arıyorsanız, konuyla ilgili olarak sık sorulan soruları ve yanıtları bulabilirsiniz.
Kedi Tırmalaması Sonrası Enfeksiyon Oluşumu
Sıkça sorulan sorulara geçmeden önce, kedi tırmalaması ve enfeksiyon ilişkisine de bir göz atalım.
Bir kedi sizi tırmaladığında veya ısırdığında yalnızca kuduz riskiyle değil, enfeksiyon riskiyle de karşı karşıya kalabilirsiniz. Zaten kuduz gibi ciddi durumlar daha nadirdir; ancak doğru bakım ve hijyen olmadığında, yaradan enfeksiyon kapmak son derece olasıdır.
Enfeksiyon riskini önlemek için, kedinin tırmaladığı yeri bol su ve sabun ile (sert bir şekilde ovalamadan) yıkayıp güzelce kurulayın. Ellerinizi yıkamadan asla pansuman yapma, krem sürme gibi yaraya dokunacağınız işlemler yapmayın. Kanama varsa, temiz ve yumuşak bir bezi yaraya bastırın. Ardından, antibiyotik krem uygulayabilirsiniz. Ancak en iyisi, tırmalama durumundan sonra doktorlara danışmaktır.
Enfeksiyon oluşmaması için doktorunuz size antibiyotik krem veya ilaç önerebilir. Çok açık yaralara dikiş atılabilir. Ayrıca, yine yukarıda bahsettiğimiz gibi tetanos aşısı yapılabilir.
Kedinin tırmaladığı yer kızarık, sıcak, şiş ve kötü kokuluysa, ateşiniz varsa, titreme, baş ağrısı, lenf bezlerinde şişlik belirtileri taşıyorsanız, kanamanız durmuyorsa veya yaranın olduğu bölgeyi hareket ettiremiyorsanız enfeksiyon kapmış olabilirsiniz. Mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna gidin ve önerilen tedaviyi uygulayın.
Şimdi, merak edilen diğer sorulara göz atabilirsiniz!
Sokak Kedisi Tırmalarsa Ne Olur?
Sokak kedisiyle yaşanan temaslarda belirleyici olan durum, tırmalamanın derinliği ve kedinin sonrasındaki durumudur. Eğer tırmalama sadece derinin üst yüzeyini hafifçe sıyırdıysa ve kanama yoksa (yukarıda bahsettiğimiz ikinci gruptaki gibi), öncelikle yara sabunlu suyla iyice yıkanmalıdır. Kediyi 10 gün boyunca gözlemleme şansınız varsa ve kedi bu sürede sağlıklı kalırsa herhangi bir işleme gerek kalmaz. Ancak kedi kaçtıysa ve gözlemlenemiyorsa, tedbir amaçlı bir sağlık kuruluşuna başvurup aşı takvimine başlamak en güvenli yoldur.
Aşılı Kedi Tırmalarsa Ne Olur?
Sahipli ve son bir yıl içinde kuduz aşısı yapılmış bir kedi tarafından tırmalandıysanız risk oldukça düşüktür. Bu durumda yapılması gereken, kediyi 10 gün boyunca evde gözlem altında tutmaktır. Eğer 10 günün sonunda kedide herhangi bir hastalık belirtisi yoksa, kaybolmadıysa veya ölmediyse tedaviye gerek duyulmaz. Sadece tırmalanan bölgenin hijyenini sağlamak ve tetanos durumunuzu kontrol etmek yeterli olacaktır.
Kedi Tırmalaması Ne Zaman Tehlikeli?
Bir kedi tırmalamasının tehlikeli boyuta ulaştığı an, derinin bütünlüğünün bozulup kanamanın meydana geldiği veya tırmalamanın sinir uçlarının yoğun olduğu baş, boyun ve parmak ucu gibi bölgelerde gerçekleştiği andır. Ayrıca tırmalayan hayvanın garip davranışlar sergilemesi, aşı durumunun bilinmemesi veya temas sonrası ortadan kaybolması/hastalanması/ölmesi tehlike sinyalidir. Acilen hastaneye gitmeniz gerekir.
Kuduz Kedi Tırmalarsa Ne Olur?
Kuduz olduğundan şüphelenilen veya kuduz tanısı almış bir kedinin bir insanı tırmalaması direkt olarak acil müdahale gerektiren bir durumdur. Derhal yara temizliği yapılmalı ve en yakın acil sağlık kuruluşuna gidilmelidir. Hızlıca başlatılan profesyonel tedavi protokolü sayesinde virüsün sinir sistemine ulaşması engellenir ve hayati riskin önüne geçilir.
Unutmayın: Bu yazı bir yönlendirme yapmak değil, bilgi vermek içindir. En kesin bilgiyi doktorunuza danışarak alabilirsiniz! Hem sağlıklı kalmak hem de strese girmemek için, kedi tırmalaması/ısırması durumunda direkt hastaneye gitmenizi tavsiye ederiz.
Kaynak
https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/zoonotik-ve-vektorel-hastaliklar/kuduz.html
https://www.webmd.com/pets/cats/what-to-know-about-a-cat-bite-or-scratch