Kediler Neden Güzel Kokar?
Kokular, bizleri sandığımızdan daha çok etkileyen garip şeylerdir. Örneğin bazı kokular anında rahatsız ederken, bazıları da tuhaf bir şekilde içimizi ısıtır, hatta fark etmeden yüzümüzde küçük bir gülümseme bırakır. Taze çekilmiş kahve çekirdeği kokusu, güneşte kuruyan çarşaflar ya da çocukluğumuzdan kalma bir hatırayı çağrıştıran bir parfüm… İşte kedisinin kokusu da çoğu insan için tam olarak bu ikinci grupta yer alır.
İlginçtir, ama gerçekten de çoğu kedi sahibine sorsanız size hiç düşünmeden “Benim kedim çok güzel kokuyor!” der. Üstelik bu, sadece ona alışmış olmanın verdiği bir “körlük” de değildir. Gerçekten de kedisi güzel kokuyordur! Hatta belki siz de bu satırları okurken kediniz için tam olarak böyle düşünüyorsunuzdur.
Aslında bu durum sadece size özgü değildir. Birçok kedi insanı, kedisinin kokusunu ilginç benzetmeler ile tarif eder. “Temiz çamaşır gibi” ya da “sıcak ve huzurlu” kelimeleri bunlardan bazılarıdır. Peki ama kedilerin güzel kokması nedendir? Bu durumun arkasında biyolojik ve çevresel, yani oldukça somut nedenler olabilir mi?
Gelin, her yönüyle kediler neden güzel kokar öğrenelim!
Kediler Nasıl Kokar?
Kedilerin güzel kokmasının sebeplerine göz atmadan önce, kedilerin nasıl koktuğundan biraz bahsetmeye çalışalım.
Aslında her kedi farklı bir biyolojiye ve temizlenme rutinine sahiptir. Ancak genel olarak, çoğu kedi çok güzel kokar. Bazı kedi sahiplerine göre “kedi kokusu” şunlara benzer: Bebek, yeni yıkanmış çamaşır, sabun, tarçın, vanilya, donut, güneş kremi, fırında pişen hamur işleri, el kremi, hafif bir parfüm, çiçek, kurabiye, patlamış mısır, bebek pudrası… Gördüğünüz gibi, tüm bu benzetmeler birbirinden farklı olsa da hepsinin ortak noktası “güzel” ve mutluluk veren bir etkiye sahip olmasıdır!
Peki ama kediler böyle güzel kokmayı nasıl başarırlar?
Kedilerin Güzel Kokmasının Nedenleri
Kedilerin çok güzel kokması, onların salgıladığı doğal yağlar ve ürettiği feromonlar, düzenli olarak temizlenmeleri, güzel beslenmeleri, güneş ışığı depolamaları, güzel kokuların tüylerine sinmeleri ve bazı bakım ürünleri ile temizlenmeleri ile ilgilidir. Tüm bu bileşenler kediden kediye farklılık göstererek kendine has ve enfes bir koku ortaya çıkmasına neden olur!
Gelin, bahsettiğimiz tüm bu faktörlerin güzel kedi kokusunu nasıl oluşturduğuna göz atalım!
Kedilerin Biyolojisi
“Kediler neden çok güzel kokar?” sorusunun ilk ve en önemli yanıtı, biyolojilerinden gelir. Kedilerin yüzlerinde, kulaklarının çevresinde ve özellikle kuyruklarının dibinde yoğunlaşmış yağ bezleri bulunur. Bu bezler, özel bir yağlı salgı üretir. Bu salgı sıradan bir “yağ” değildir; içinde lipidler ve feromonlar gibi kedinin kendine özgü koku imzasını oluşturan maddeler yer alır. Köpeklerin yağ bezleri daha ağır ve keskin kokular üretebilir; ancak kedilerin salgıları çok daha hafif ve daha az uçucu bir yapıya sahiptir. Bu da kedilerin kokusunun yumuşak ve hoş olmasına neden olur.
Kedilerin kokusuna katkıda bulunan bir diğer önemli unsur da feromonlardır. Kedilerin yanaklarında, alınlarında, çenelerinde ve kuyruklarında koku bezleri bulunur. Bu bezler, kedilerin birbirleriyle iletişim kurmak için kullandıkları kimyasal sinyaller olan feromonları üretir. Diğer kediler arasında iletişim kurmayı kolaylaştıran feromonlar, ayrıca kedinin kokusuna tatlı bir dokunuş katar.
Kedilerin Doğal Temizlik Alışkanlıkları
Kediler uyanık oldukları zamanın neredeyse yarısını kendilerini temizleyerek geçirirler. Mama yedikten, yerde yuvarlandıktan veya tuvaleti kullandıktan sonra uzun uzun bakım yaparlar. Dilleriyle tüylerini tek tek tarar, siler, düzeltirler. Haliyle, vücutlarına “kötü kokacak” bir şeyler yapışmış olsa bile bu temizlik esnasında ortadan kaybolurlar.
Öte yandan, bu kadar çok tükürükle kaplanan bir canlının güzel kokması tuhaf gelebilir. Ancak kedi tükürüğü, bakterileri parçalayan lizozim gibi antimikrobiyal proteinler içerir. Yani aslında kediniz kendini temizlerken sadece kirleri değil, kötü kokuya neden olabilecek mikroorganizmaları da ortadan kaldırır. Tükürükteki hafif enzimatik etki sayesinde tüyler daha temiz, daha nötr ve daha “ferah” bir kokuya kavuşur. Üstelik bu sürekli temizlik, doğal yağların tüylerin her yerine eşit şekilde dağılmasını sağlar ve ortaya o zarif, sıcak ve tarif etmesi zor, ama çok tanıdık koku çıkar.
Çevresel Etkiler
Kedilerin güzel kokmasının arkasında sadece kendi biyolojileri değil, yaşadıkları ortam da sandığımızdan çok daha büyük bir rol oynar. Özellikle ev kedileri, günlerinin büyük bölümünü güvenli, sıcak ve yumuşak köşelerde geçirir. Ve bu köşeler, onların kokusuna usul usul siner.
Birçok kedi insanının kedisi için “Güneş gibi kokuyor!” demesi hiç de tesadüf değildir. Kediler tam anlamıyla küçük birer ısı avcısıdır. Evde yere düşen küçücük bir güneş yansıması bile onların gözünden kaçmaz; mutlaka gidip oraya kurulurlar. Bu yüzden zihnimizde kedilerle güneş arasında doğal bir bağ oluşur. Üstelik işin bilimsel tarafı da oldukça keyiflidir: Güneş ışığı, kedilerin deri ve tüylerinde hafif bir fotokimyasal etki yaratarak, eski yağ kalıntılarının parçalanmasına ve doğal kokuların daha “temiz” şekilde ortaya çıkmasına yardımcı olabilir. Tüylerdeki keratin ısıyı emer ve yavaş yavaş yayar. Sonuçta ortaya, güneşte kurutulmuş temiz çamaşırları anımsatan, sıcak ve rahatlatıcı bir koku çıkar. Kedinizden gelen o “mis gibi” kokunun kaynağı bazen sadece birkaç saatlik güneş keyfi olabilir.
Kedilerin koku konusunda bir başka gizli yeteneği ise, bulundukları ortamın kokusunu üzerlerine toplamalarıdır. Özellikle ev kedileri, çevresel kokuları pasif şekilde emerler. Temiz çamaşırlar, oda kokuları, içeride yanan mumların kokusu… Hatta çoğu zaman sizin kokunuz... Zaten kedilerin temiz çamaşırların üzerine yatma konusunda ne kadar ısrarcı olduklarını hepimiz biliyoruz, değil mi?
Kediler genellikle sıcak, kumaş ağırlıklı ve yumuşak alanlarda dinlenmeyi seçtikleri için, tüyleri de bu alanların kokusunu taşır. Bu yüzden kedinizi kucağınıza aldığınızda bazen onu değil de, sanki yeni yıkanmış nevresimleri ya da evinizin en sevdiğiniz köşesini kokluyormuş gibi hissedersiniz. Aslında kediniz, yaşadığı evin kokusunu da beraberinde taşır… Ve bu da onu size daha da “yakın” hissettirir.
Beslenme Faktörü
Kedilerin beslenmesi, genel sağlıkları ve iyi hissetmeleri için ne kadar önemliyse, tüylerinin durumu ve kokuları için de o kadar önemlidir. Kaliteli ve dengeli bir beslenme düzeni, kedinin sindirimi ve vücudunun doğal şekilde işleyişine katkı sağlar. Bu da sağlıklı koku üretiminin önemli bir parçasıdır. Ayrıca, beslenme ile vücuda alınan yağ asitleri de kedinin deri ve tüy sağlığını doğrudan etkiler. Sağlıklı bir deri ve bakımlı tüyler, güzel göründüğü kadar kötü koku tutmaya daha az yatkın olur. Yani kedinizin tüyleri yumuşak, pürüzsüz ve canlıysa, bu sadece estetik bir detay değil; aynı zamanda onun neden bu kadar hoş koktuğunun da önemli bir parçasıdır.
Aynı şekilde su tüketimi de kedilerin güzel kokmasında etkilidir. Yeterince sıvı alan bir kedinin vücudu toksinleri daha rahat atar. Vücudu daha dengeli çalışan bir kedinin, doğal olarak kokusu da daha hoş ve daha ferah olur.
Kedi Bakım Ürünlerinin Etkisi
Kediler doğuştan tertipli canlılar olsalar da kullandığınız bakım ürünleri onların tüy sağlığını ve kokusunu fark edilir şekilde etkiler. Doğru bir tarak, kaliteli bir fırça ve gerektiğinde kullanılan nazik içerikli şampuanlar veya bakım spreyleri, tüylerde biriken tozu, kiri ve ölü tüyleri uzaklaştırır. Bu sadece kedinizin daha güzel görünmesini sağlamaz; aynı zamanda tüylerin arasında hapsolabilecek ağır kokuların da önüne geçer. Üstelik düzenli tarama, derideki doğal yağların tüylerin her yerine daha dengeli yayılmasına da yardımcı olur. Yani aslında iyi bir bakım rutini, kedinizin kendi doğal ve yumuşak kokusunu bastırmaz; tam tersine, onu daha temiz ve daha “belirgin” hale getirir.
Sonsuz Sevgi
İşin bir de açıklaması pek bilimle yapılamayan, ama herkesin kalpten bildiği bir tarafı var: Sevgi… Bir canlıyı sevdiğinizde onun sesi, bakışı, hatta kokusu bile size çok ama çok güzel gelir. Kedinizin kokusu da biraz böyledir. Onu sahiplendiğiniz günden beri birlikte yaşadığınız olaylar, paylaştığınız anılar ve küçük rutinler, beyninizde o kokuya “güven” ve “huzur” etiketleri yapıştırır. Bu yüzden kedinizi kokladığınızda sadece tüylerini değil, aynı zamanda eve dönüş hissini, rahatlamayı ve o tanıdık bağı da içinize çekersiniz. Belki de kedilerin bu kadar güzel kokmasının en büyük sırrı, tam olarak budur…
İşte, artık kediler neden güzel kokar biliyorsunuz! Şimdi gidip dostunuzun kokusunu içinize çekin ve nasıl koktuğunu çözmeye çalışın: Kurabiye mi yoksa taze biçilmiş çimen mi?
Kaynak
www.uahpet.com/blogs/hydration-health/why-do-cats-smell-good-the-scientific-explanation
https://thursdayfragrance.co.uk/read/why-do-cats-smell-so-good/