Kediler Nerede Yaşar?
Kedi dostlarımız, insan yaşamına en kolay uyum sağlayan canlılardan biri olarak Antarktika kıtası hariç dünyanın her yerinde karşımıza çıkarlar. Yani sadece evlerimizin sıcak köşelerinde değil, insan topluluklarına yakın her yerde yaşayabilirler. Hareketli şehir sokaklarında, limanlarda, köylerde, orman kenarlarında ve hatta uzak adalarda bile yaşamlarını sürdürebilirler. Hatta bazı kaynaklara göre kediler, karasal etoburlar arasında en geniş yayılıma sahip canlılardır. Atlantik’ten Pasifik’e uzanan adalarda, Akdeniz kıyılarında, tropikal bölgelerde ya da daha serin coğrafyalarda bile farklı yaşam alanları bulabilirler. Esnek yapıları, güçlü içgüdüleri ve bağımsız karakterleri sayesinde farklı iklimlere şaşırtıcı bir hızla uyum sağlarlar. Bir süre sonra da bulundukları ortamın sessiz gözlemcisi, mahallenin tanıdık yüzü ya da evin vazgeçilmez sakini hâline gelirler. İşte bu uyum becerisi, kedileri doğanın en başarılı hayatta kalma ustalarından biri yapar.
Yani kediler yalnızca ev ortamında bulunmazlar. Peki o halde, kediler tam olarak nerelerde yaşarlar? Gelin, kedilerin barındığı yerleri tek tek inceleyelim!
Ev İçinde
Günümüzde kedilerin en sık görüldüğü yaşam alanlarının başında ev ortamı gelir; çünkü bir kediler, evcil hayvan olarak oldukça popülerdir. Evde yaşayan kediler için özellikle odaların sakin köşeleri, güneş alan pencere önleri ve kendilerine ait yumuşak ve sıcak uyku alanları adeta küçük birer krallık gibidir. Gün içinde mamaları düzenli olarak sunulur, su kapları her zaman hazır olur ve oyun saatlerinde enerjilerini atabilecekleri oyuncaklarla keyifli vakit geçirirler. Aynı evi paylaştıkları insanlarla güçlü bir bağ kurarken, dilediklerinde yalnız kalabilecekleri güvenli alanlara da sahip olurlar. Ev kedileri çoğu zaman evin sessiz gözlemcisi, bazen en şımarık üyesi, bazen de en huzurlu ferdidir. Karşılığında yalnızca sevgi, ilgi ve bakım isterler.
Çiftliklerde
Kedilerin yaşadığı yerler arasında çiftlikler de bulunur. Kediler, çiftlik yaşamının belki de en eski ve çalışkan yardımcılarından biridir. Ahırlar, samanlıklar, depolar ve yem alanları kediler için barınabilecekleri ve avlanabilecekleri güvenli bir alandır. Çiftlik kedileri çoğu zaman dış ortamda yaşarlar; bazıları insanlarla yakın ilişki kurarken bazıları daha bağımsız ve yarı vahşi bir yaşam sürdürür. Ortak noktaları ise kemirgenleri avlayarak tahıl ve yem stoklarını korumalarıdır. Aslında kedilerin binlerce yıl önce evcilleştirilmesinin en önemli nedenlerinden biri de tam olarak bu görevdir.
Çiftlik ortamında yaşayan kedilerin yaşam şekli birbirinden farklı olabilir. Kimi tamamen serbestçe dolaşır ve besinini avlanarak sağlar, kimi ise ek mama ve temel veteriner hekim bakımıyla, çiftlik sahipleri tarafından desteklenir. Açık havada yaşamaları onları daha dayanıklı kılsa da yaralanma, hastalık veya yırtıcı hayvanlar gibi risklerle karşı karşıya kalabilirler. Buna rağmen çiftlik kedileri, bulundukları alanın doğal dengesinin önemli bir parçası haline gelirler ve çoğu zaman fark edilmeden büyük bir işi üstlenirler: Haşere kontrolünü sağlayarak üretimi korumak…
Gemilerde
Size ilginç bir gerçekten bahsedelim: Kediler, yüzyıllar boyunca Avrupa’daki deniz yolculuklarının en önemli üyelerinden biri olmuştur. Bu nedenle, kedilerin yaşam alanlarından biri de (özellikle eskiden) gemilerdir. Ticaret gemilerinden keşif seferlerine, hatta donanma gemilerine kadar pek çok deniz aracında kedilere rastlanmıştır. Nedeni ise gemilerdeki fare ve sıçanların yiyecek depolarına zarar verebilme, kargoyu kirletebilme ve hastalık yayabilme ihtimalleridir. Doğuştan avcı olan kediler, bu hayvanları avladıkları için gemi mürettebatı tarafından özellikle tercih edilmiştir.
Zamanla kediler yalnızca birer “avcı” değil, aynı zamanda denizcilerin moral kaynağı olmuştur. Uzun ve zorlu yolculuklarda evden uzakta kalan mürettebat için bir kedi, güven ve arkadaşlık hissi anlamına gelirdi ve geminin maskotu olarak görülürdü. Hatta geçmişte denizciler arasında, kedilerin hava değişimlerini önceden hissedebildiğine ve gemiyi kötü şanstan koruduğuna dair pek çok inanış da yayılmıştır. Günümüzde ise bu gelenek daha çok özel gemiler ve yatlarda sürdürülmektedir. Ülkemizde de 2021’de çıkan bir haberde de Lolipop adlı bir gemi kedisinin mürettebatla 10 ay boyunca yolculuk yaptığından bahsedilmiştir. (Konuyla ilgili yönetmelikler ve yasalar, ülkeye göre şekil alabilir.)
Dükkanlarda
Ülkemizde kedilerle en sık karşılaştığımız yerlerden biri dükkanlardır. Bakkalların kapı önlerinde, kitapçı raflarının arasında veya çay ocağının sandalyesinde kıvrılmış bir kedi görmek neredeyse günlük hayatın doğal bir parçasıdır. Esnaf tarafından sahiplenilen bu kediler, zamanla dükkânın vazgeçilmezlerinden olurlar. Gün içinde içeri girip çıkan insanları izler, gelen müşterilerden sevgi toplar ve bulunduğu ortama sıcak bir hava katarlar.
Birçok dükkân kedisi bulunduğu alanı sahiplenir ve adeta korur. Geçmişte depolardaki fareleri uzak tutmaları için özellikle bakılan kediler, bugün daha çok mahallenin neşesi olarak görülürler. Kapı önüne bırakılan mama kapları, karton kutulardan yapılan küçük yataklar ve esnafın gösterdiği ilgi sayesinde güvenli bir yaşam alanı bulurlar. Böylece dükkân kedileri, sadece bir sokak hayvanı değil, mahallenin tanınan ve sevilen karakterlerinden biri hâline gelir.
İş Yerlerinde ve Ofislerde
Günümüzde bazı iş yerleri ve ofisler de kedilerin yaşam alanlarından biri haline gelmiştir. İyi ki de öyle olmuştur; çünkü kediler sayesinde bol miktarda stres ve bunalım içerebilen çalışma ortamları daha canlı ve huzurlu bir atmosfere kavuşur. Masalar arasında sessizce dolaşan, pencere önünde güneşlenen ya da klavyenin yanına kıvrılıp uyuyan bir kedi, çalışma ortamına doğal bir sıcaklık katar. Çalışanlar için günün yoğun temposu içinde bir kediyi okşamak nefeslenmelerine ve enerjilerini tazelemelerine yardımcı olur. Zamanla ofisin alışılmış bir parçası hâline gelen bu kediler, çalışanlar arasında ortak bir bağ oluştururlar ve iş ortamını daha samimi, daha keyifli bir yere dönüştürürler.
Barınaklarda
Kedilerin yaşam alanlarından biri de hayvan barınaklarıdır. Sokakta bulunmuş, terk edilmiş ya da bakıma ihtiyaç duyan kediler burada toplu bir şekilde beslenip bakılırlar. Görevliler ve gönüllüler, buradaki kedilerin hayatta kalması ve yeni yuvalar bulması için çabalarlar. Bu nedenle barınaklarda geçen süre, çoğu kedi için büyük ve önemli bir bekleyiştir.
Barınaklar aynı zamanda hayvanlara karşı sorumluluğumuzu hatırlatan önemli yerlerdir. Çünkü sokakta doğup büyüyen kediler kadar, sahiplenilip veya satın alınıp bırakılan kediler de buradadır. İnsanların, özellikle çocukların barınakları ziyaret etmesi bu nedenle oldukça önemlidir: Hayvanlara karşı duyulması gereken sorumluluk hissinin önemini hatırlatırlar.
Sokaklarda
Özellikle ülkemizde “Kediler nerede yaşar?” sorusuna verilen çok popüler bir cevap vardır: Sokaklar… Kediler şehir hayatının en tanıdık sakinlerinden biridir ve sokaklar onların en sık görüldüğü yerler arasındadır. Apartman girişleri, park köşeleri, araba altları ya da duvar dipleri gibi pek çok alan, sokaktaki kediler için bir barınma alanıdır. Ancak ne yazık ki, dışarıda yaşamak kediler için tehlikelerle doludur ve bu nedenle sokaklar “doğru” bir yaşam alanı değildir. Kediler sokakta yaşarken kötü hava koşulları, açlık, hastalık ve kazalar gibi pek çok sorunla baş etmek zorunda kalırlar. Mahalle sakinlerinin veya görevlilerin bıraktığı mamalar, sular veya kedi evleri yaşamlarını birazcık kolaylaştırsa da, bir kedi için en güvenli yer gerçek bir yuvadır. Sokaklarımızı haşerelerden, farelerden uzak tutmalarına rağmen, kedilerin evlerde olmaları onlar için çok daha güvenlidir.
Kediler nerede yaşarsa yaşasın sağlıklı beslenmeye, düzenli bakıma ve en önemlisi ilgiye ihtiyaç duyar. Bir kedi sahiplenmek isteyen herkes, bu nedenle sokaklara ve barınaklara göz atmalıdır.
İşte, artık kedilerin yaşadığı yerler nelerdir ve hem geçmişte hem günümüzde en çok hangi yaşam alanlarında görülmüşlerdir biliyorsunuz. Ancak unutmayın: Bir kedinin yaşadığı yer kadar, nasıl yaşadığı önemlidir!
Kaynak
https://animaldiversity.org/accounts/Felis_catus/
https://en.wikipedia.org/wiki/Feral_cat
https://www.largehope.com/adopt-cat-kitten/where-cats-live-come-from/