Kedilerin İdrarı Neden Kötü Kokar?
Kedi sahibi olmak her saniyesiyle mükemmel bir deneyim olsa da bazen burnunuzun direğini kıran öyle bir koku duyarsınız ki, işte o zaman anlık olarak, bu deneyimin zorlu kısımlarından biri ile karşılaştığınızı anlarsınız. Evet, tam da tahmin ettiğiniz gibi: Kedinizin idrarının kokusunu aldığınız o andan bahsediyoruz. Çünkü bu koku, pek çok kedi sahibinin de tanımlayacağı gibi, gerçekten keskin ve çirkin bir kokudur! Ancak, kedilerin biyolojilerini daha yakından tanıdıkça, kedilerin idrarının daha kötü kokmasına neden olan sebepleri ortadan kaldırdıkça ve bazı temizlik tüyolarına da dikkat ettikçe, bu durumla oldukça kolay bir şekilde baş edebilirsiniz!
Gelin, kedilerin idrarı neden kokar ve bu kötü koku (olabildiğince) nasıl engellenir, öğrenelim!
Kedi İdrarı Nasıl Kokar?
Kedi idrarının kokusu, ağır ve fark edilir bir kokudur. Keskin ve yoğun, amonyak benzeri bir kokuya sahiptir. Erkek kedilerde ve kısırlaştırılmamış kedilerde bu koku daha keskin, daha kalıcı ve baskın hissedilir. Özellikle zaman içinde kurudukça, kedi idrarı kokusu daha da ağırlaşır ve havada asılı kalan, boğazı yakan bir etki oluşturur. Yani muhtemelen sizin havayı koklayıp yüzünüzü ekşittiğiniz an, kedinizin “işaretlediği” yerlerden biri çoktan kurumaya başlamıştır!
Kedi İdrarının Kötü Kokmasının Nedenleri Nelerdir?
Aslında kedilerin (abartılı derecede kötü kokmadığı sürece) idrarının kötü kokması, pek çok doğal durum ile ilişkilidir. Kedilerin idrarının kötü kokması nedenleri arasında onların biyolojileri, idrarın kuruması, gözle görülemeyen bileşenler, erkek kedilerin kısır olmaması, yaşlı kedilerde böbreklerde sorun olması, kum kabının temizlenmemiş olmaması, idrar yolları enfeksiyonu ve diyabet idrarın kokusunu artıran özellikler arasındadır.
Gelin, bu nedenlere daha yakından göz atalım.
Kedi Biyolojisi
Kedi idrarının yoğun ve kötü kokmasının temelinde, kedilerin doğuştan gelen biyolojik mirası yatar. Ataları susuz ortamlarda hayatta kalmaya uyum sağladığı için kedilerin vücutları, idrarı mümkün olduğunca yoğun hâle getirerek dışarı atar. Bu yoğunluk arttıkça koku da doğal olarak daha baskın ve keskin bir hâl almıştır. Hala günümüzdeki kedilerin de idrarının kokması, bununla ilgilidir.
Kedi İdrarının Kuruması
Kedi idrarının en kötü koktuğu zaman, kuruduğu zamandır. Hatta henüz yeni “yapılmışken” kedi idrarı çoğu zaman fark edilmez. Ancak idrar bekledikçe, içindeki maddelerin parçalanmasıyla birlikte etrafa keskin bir amonyak kokusu yaymaya başlar. Zaman geçtikçe bu koku sadece ağırlaşmakla kalmaz, ortama adeta siner.
Kedi İdrarındaki Bileşenler
Kedi idrarı, ürik asit başta olmak üzere çeşitli kimyasal bileşenler içerir. Bu maddeler bakterilerle temas ettiğinde ayrışma süreci hızlanır ve rahatsız edici kokular ortaya çıkar. Özellikle merkaptan adı verilen bileşikler, kokunun neden bu kadar sert hissedildiğini açıklar. Merkaptanlar, idrarın parçalanmasındaki diğer aşamada, yani zaman içinde ortaya çıkar ki bu bileşenler, kokarcaların salgıladığı sıvıda da bulunur.
Erkek Kedinin Kısırlaştırılmamış Olması
“Kedilerin idrarı neden kötü kokar?” sorusuna yanıt ararken, bazen kedinin cinsiyetini ve kısırlaştırılmış olup olmama durumunu da değerlendirmemiz gerekir. Örneğin, kısırlaştırılmamış erkek kedilerde idrar kokusu genellikle daha ağırdır. Çünkü testosteron ve bazı steroidler, idrarın daha keskin olmasına neden olur. Üstelik işaretleme davranışıyla püskürtülen idrar, kokunun daha geniş alanlara yayılmasına yol açar ki bölge işaretleme davranışı, genellikle kısırlaştırılmamış erkek kedilere özgüdür.
Kum Kabının Temizlenmemesi
Bazen kedinin idrarının kötü kokması tam olarak kedinin suçu olmayabilir! Yukarıda bahsettiğimiz gibi, kedi idrarı kurudukça kokusu katlanarak artar. Hele bir de eski idrar kalıntıları yeni yapılan idrarla birleşirse rahatsız edici bir koku kaçınılmaz hâle gelir. İşte, bu durumun en mümkün olduğu yer, temizlenmeyen kum kabıdır! Üstelik kum kabı düzenli bir şekilde temizlenmediğinde hem evin ferahlığını hem de kedinin tuvalet alışkanlığını olumsuz yönde etkiler. Kısacası, kedinizin kum kabını mutlaka düzenli olarak temizleyin!
Yaşlı Kedilerde Böbrek Sorunları
Kedilerde yaş ilerledikçe böbreklerin görevini yerine getirmesi zorlaşır ve toksinleri süzme kapasitesi düşebilir. Bu durum ise kedi idrarının normalden daha yoğun hâle gelmesine ya da bakteri artışına neden olur. Sonuç olarak, yaşlı kedilerde idrar kokusu genç kedilere kıyasla daha belirgin hissedilebilir. Ancak her ne kadar bu rahatsızlıklar yaşlı kedilerde daha sık görülse de, böbrek hastası olan her yaştan kedinin idrarı da daha kötü kokabilir.
İdrar Yolları Enfeksiyonu
Kedi dostlarımız idrar yolu enfeksiyonlarına yakalandıklarında idrarlarının kokusunda belirgin ve ani değişiklikler ortaya çıkabilir. Normalden daha ağır, keskin veya alışılmadık bir koku (özellikle “balık” gibi kokuyorsa) varsa, vücutta enfeksiyon olabilir. Ek olarak kedide halsizlik, miyavlama gibi farklı ve genel belirtiler de görülüyorsa mutlaka veteriner hekimi ziyaret etmek gerekir.
Diyabet
Diyabetli, yani şeker hastası kedilerde idrar kokusu farklı bir boyut kazanabilir: Kandaki şeker dengesinin bozulması idrara da yansır ve bazen tatlımsı/meyvemsi bir koku oluşur. Bu değişim ise mutlaka dikkate alınmalı ve gerekli sağlık taramaları, muayeneleri yaptırılmalıdır.
Gördüğünüz gibi, kedilerin idrarı pek çok “normal” veya “anormal” sebepten dolayı kokar. Ancak özellikle aniden ortaya çıkan ve standart kötü kokudan daha ağır olan idrar kokusu ciddiye alınmalı ve kedinin sağlığından emin olmak adına veteriner hekimlere danışılmalıdır.
Kötü Kedi İdrarı Kokusu Nasıl Önlenir?
Yukarıda da gördüğümüz gibi, kedi idrarı kokusu tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkmaz ve kötü kokması bir ölçüde normaldir. Ancak doğru önlemler alındığında bu koku rahatsız edici olmaktan çıkar. Burada önemli olan yalnızca kokuyu bastırmak değil, kokunun neden oluştuğunu anlayarak kalıcı çözümler üretmektir.
Kedi idrarı kokusunu önlemek için bunları yapın:
Kedinizin kum kabını her gün temizleyin, çünkü bekleyen idrar kurudukça koku ağırlaşır. Günlük temizlik ise bakterilerin çoğalmasını ve kokunun ortama sinmesini engeller.
Kedi kumunu düzenli aralıklarla tamamen değiştirin.
Kum kabını doğru yere konumlandırın. Havasız ve kapalı alanlar kokunun yoğunlaşmasına neden olur.
Kedinizi kısırlaştırın, çünkü kısırlaştırılmamış erkek kedilerde idrar kokusu çok daha keskin olur. Kısırlaştırma, işaretleme davranışını ve ağır kokuyu belirgin şekilde azaltır. Ayrıca kedinin daha sağlıklı olmasına katkı sağlar.
Az su içen kedilerin idrarı daha yoğun ve kokulu olur. Bu nedenle kedinize taze su sağlayın.
Kedinizin herhangi bir sağlık sorunu olduğunu düşünüyorsanız mutlaka veteriner hekiminize danışın.
Kediniz kum kabı dışına idrarını yaptıysa anında temizleyin.
Sonuç olarak, kedi idrarı kokusu kader değildir! “Kedimin idrarı kötü kokuyor!” diyorsanız, doğru bakım, düzenli temizlik ve sağlık kontrolleriyle bu kötü kokuyu büyük ölçüde kontrol altına alabilirsiniz.
Kaynak
https://www.armandhammer.com/en/articles/cat-urine-smells-like-ammonia-strong-pee-smell
https://www.catster.com/ask-the-vet/reasons-why-cat-pee-smells-so-bad/