Köpeklerde Kalp Büyümesi (Dilate Kardiyomiyopati - DCM)
Konu Başlıkları
Kalp, canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için müthiş bir öneme sahip olan organlardan biridir. Bu organın düzenli çalışması, tüm vücut sistemlerinin ihtiyaç duyduğu oksijenli kanın doğru şekilde vücuda dağıtılması anlamına gelir. Ancak bazı durumlarda kalp kası zayıflar ve görevini eskisi kadar etkili yapamaz. İşte Dilate Kardiyomiyopati (DCM) de tam olarak bu noktada ortaya çıkar. Üstelik bu hastalık yalnızca insanlarda değil, köpeklerde de görülebilir. Özellikle büyük köpek cinslerinde sıklıkla rastlanır ve kalp kasının incelerek genişlemesiyle sonuçlanır. Bu durumda kalp odacıkları gerilir, kaslar zayıflar ve kanı vücuda pompalamak her geçen gün daha zor hale gelir. Kısacası, oldukça tehlikelidir.
Kalbin genişleme süreci sessiz bir şekilde ilerlediğinden pek çok köpek sahibi ilk aşamalarda bir sorun fark etmeyebilir. Ancak hastalık ilerlediğinde bazı belirtiler ortaya çıkabilir (ki bunları tek tek öğreneceğiz) ve bazen çok hızlı şekilde kalp büyümesi, kalp yetmezliğine dönüşebilir. Bu nedenle DCM, ihmal edilmemesi gereken önemli bir kalp hastalığıdır.
Peki ama köpeklerde kalp büyümesi neden olur, hangi belirtiler ile kendini gösterir, teşhisi ve tedavisi nasıldır? Gelin, köpeklerde DCM hakkında her şeyi öğrenelim.
Köpeklerde Kalp Büyümesi Neden Olur?
Köpeklerde kalp büyümesi, yani DCM, ortaya çıkışında birden fazla etkenin rol oynadığı kompleks bir kalp hastalığıdır. Tüm nedenleri bilinmemektedir; ancak özellikle bazı büyük ırk köpeklerde daha sık görülmesi, hastalığın genetik bir zemine sahip olabileceğini düşündürür. Ancak bu sadece büyük ırklarla sınırlı değildir ve bazı orta boy ırklarda da kalıtsal yatkınlık hastalığın gelişme riskini artırabilir. Bu nedenle DCM, yalnızca ırksal değil aynı zamanda köpeğin sağlık geçmişi ve yaşam koşullarıyla da şekillenebilen bir durumdur.
Köpeklerde kalp büyümesi nedenleri kısaca şu şekilde açıklanabilir:
Irk: Yukarıda da bahsettiğimiz gibi, köpeğin ırkı, kalp büyümesi için yatkınlık sağlayabilir. Bazı devasa ve büyük köpekler risk grubundadır; ancak diğer köpeklerde de görülebilir. Doberman Pinscher, İrlanda Kurt Köpeği, Boxer, Saint Bernard, Newfoundland, İngiliz Springer Spaniel, Cocker Spaniel gibi ırklar, DCM’ye yatkındır.
Genetik yatkınlık: Kalp kasının zayıflamasına neden olan bazı kalıtsal özellikler hastalığın ortaya çıkma riskini artırır.
Beslenme faktörleri: Taurin veya L-karnitin eksikliği gibi besinsel yetersizlikler kalp kasının yeterince sağlıklı çalışmasını engelleyebilir. Ayrıca, tahılsız mamalar ile DCM gelişmesi arasında bağlantılar da bulunmuştur, ancak bu konuda hala araştırmalar sürmektedir.
Yaş: Orta yaşlı veya yaşlı köpeklerde daha sık görülür.
Toksinler: Bazı toksin maddeler köpeklerde DCM’yi tetikleyebilir. Kanser hastası köpeklere verilen bazı ilaçlar buna bir örnektir.
Parvovirüs: Çok nadir de olsa parvovirüs, 2-4 haftalık yavrulara bulaştığında kalp büyümesini tetikleyebilir. Ancak anne köpeğin aşılı olması yavruları da belli bir süre koruyacağı için bu durum oldukça nadir olarak görülür.
Gördüğünüz gibi, köpeklerde kalp büyümesi nedenleri çeşitlidir ve hala tam olarak netlik kazanmamıştır. Ancak yine de büyük köpeklerde ekstra dikkat edilmelidir.
Küçük Irk Köpeklerde Kalp Büyümesi
Küçük köpek cinslerinde kalp büyümesi büyük ırklara göre daha nadir görülse de tamamen imkânsız değildir. Genetik yatkınlık, doğuştan gelen kalp kapağı sorunları veya bazı beslenme eksiklikleri kalp kasının zamanla zayıflamasına ve odacıkların genişlemesine yol açabilir. Düzenli veteriner hekim kontrolleri büyük önem taşır.
Yaşlı Köpeklerde Kalp Büyümesi
Yaşlı köpeklerde kalp büyümesi, kalp kasının zamanla zayıflaması ve damarların esnekliğini kaybetmesi sonucu ortaya çıkar. Bu durum kalbin daha fazla çalışmasına neden olur ve odacıklar genişleyebilir. Sonuç olarak yaşlı köpekler daha kolay yorulabilir, nefes almakta güçlük çekebilir ve eskiye göre daha az enerjik görünebilirler. Erken teşhis ve uygun tedavi ile yaşlı köpeklerin yaşam kalitesi korunabilir.
Köpeklerde Kalp Büyümesi Belirtileri
Köpeklerde kalp büyümesi hastalığı bazı köpeklerde çok sinsi ilerlerken bazılarında hiçbir belirti yokken aniden ortaya çıkabilir ve hatta ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddi bir tabloya dönüşebilir. Kalp yeterince güçlü şekilde çalışmadığında vücut dokuları yeterli oksijen alamaz ve bu durum halsizlikten iştahsızlığa kadar birçok klinik belirtiye yol açabilir. Diğer yandan, kalbin basınç dengesinin bozulması akciğerlerde ya da göğüs boşluğunda sıvı birikmesine neden olarak köpeğin nefes almasını güçleştirir. Bu yüzden DCM’de ortaya çıkan değişiklikleri doğru okumak önemlidir. Aşağıda, köpeklerde DCM’yi işaret edebilecek olan belirtileri görebilirsiniz.
Hızlı solunum: Köpek normalden daha sık ve hızlı nefes alır.
Dinlenirken bile rahatsız görünme: Yatma, uyuma veya rahatlama anlarında bile köpekte huzursuzluk ve pozisyon değiştirme eğilimi görülür.
Ağız içi dokularda mavimsi ton: Dil veya diş etlerinin mavimsi görünmesi oksijenlenme bozukluğuna işaret eder.
Balgamlı öksürük: Akciğerlerde sıvı birikmesine bağlı olarak balgamlı öksürük gelişebilir.
Nefes alırken göğüs hareketlerinde artış: Köpekte solunum sırasında göğüs normalden daha belirgin şekilde inip kalkar.
Çok çabuk yorulma: Hafif egzersizde bile köpek hemen dinlenmek ister.
Genel isteksizlik ve bitkinlik: Aktiviteye karşı ilgisizlik ve sürekli halsiz görülür.
İştah kaybı: DCM hastası bir köpek yemek yemek istemez veya normalden çok daha az yer.
Karında şişkinlik: Sıvı birikmesine bağlı olarak göbek bölgesinde belirgin şişlik oluşabilir.
Bayılma atakları: Kalbin kan akışını sürdürememesi nedeniyle kısa süreli baygınlık ya da bilinç kaybı yaşanabilir.
Gördüğünüz gibi, köpeklerde kalp büyümesi belirtileri çeşitlidir. Bu belirtilerden birini veya birkaçını köpeğinizde gördüyseniz mutlaka veteriner hekiminizi ziyaret edin.
Köpeklerde Kalp Büyümesi Teşhisi ve Tedavisi
Köpeklerde kalp büyümesi, yalnızca veteriner hekimlerin teşhis ve tedavi edebileceği bir hastalıktır. Köpeğinizde bu rahatsızlığın belirtilerini görüp veteriner hekiminize gittiğinizde, köpeğinizin kalbi dinlenerek ilk teşhis adımı atılmış olur. Veteriner hekim ayrıca kalpte üfürüm veya normalden farklı bir ritim olup olmadığına bakar; akciğerlerde sıvı birikmesine bağlı boğuk sesler veya hırıltılar var mı diye kontrol eder. Kalbin boyutunu ve olası büyümeleri görmek için ise röntgen çeker. Ayrıca, kalp hastalığı çoğu zaman böbrekleri de etkileyebileceğinden kan testleri ve idrar tahliliyle böbrek sağlığı da değerlendirilebilir. Bazı durumlarda ek testler istenebilir. DCM doğrulanır veya şüphelenilirse, ekokardiyogram ve EKG de istenebilir.
Tüm bu süreç bittiğinde sıra tedavi aşamasına gelir. “Köpeklerde kalp büyümesi nasıl tedavi edilir?” derseniz, hemen yanıtlayalım: DCM’de kesin bir tedavi değil, hastalığı “yönetme” süreci vardır. Örneğin, kalp büyümesi erken aşamadaysa veya beslenme nedeniyle oluşmuşsa, takviyeler diyete dahil edilebilir. Aritmi, düzensiz kalp ritimleri, veya sıvı birikmesi gibi belirtilerde ise özel ilaçlar verilebilir. Bazı durumlarda biriken sıvılar alınabilir.
Ancak insanların aksine, köpeklerde kalp büyümesi için nakil yapılmaz. Yani bu hastalığın teşhisi konduktan sonra devamlı olarak takibi ve yönetimi şarttır.
Köpeklerde Kalp Büyümesi İlaçları
Köpeklerde DCM için verilen ilaçlar çeşitli olabilir; çünkü hastalığın farklı belirtileri vardır. Ancak genellikle kalp ritmini düzenlemek veya sıvı birikimini ortadan kaldırmak için ilaçlar reçete edilir. Veteriner hekimler, köpeğin sağlık durumuna ve gösterdiği belirtilere göre ilaç verirler. Bu nedenle asla kendi araştırmalarınızla bulduğunuz ilaçları köpeğinize vermeyin!
Köpeklerde Kalp Büyümesi Sonuçları
Köpeklerde DCM tedavisi genellikle ömür boyu devam eder, çünkü kalp hastalığı zamanla ilerler ve tamamen geçmez. Ne yazık ki, köpeklerde kalp büyümesi geri döndürülemez bir hastalıktır. Yavaş ilerleyen bir hastalık olsa da sürekli ilerler. Ancak beslenme faktörüyle DCM ortaya çıkmışsa ve besin takviyesi sağlandıysa, hastalık oldukça gerileyebilir ve köpek uzun süre hayatta kalabilir. Ancak köpek, bu hastalık teşhis edildiğinde zaten konjestif kalp yetmezliği yaşamaktaysa, bu durum hastalığın seyrini zorlaştırır.
Doberman gibi bazı ırklarda DCM daha hızlı ve agresif ilerler; teşhisten sonra ortalama hayatta kalma süresi yalnızca birkaç ay olabilir. Öte yandan Cocker Spaniel gibi bazı ırklarda hastalık daha yavaş ilerler ve teşhisten sonra köpekler 6 ay-2 yıl kadar rahat bir yaşam sürdürebilir.
Kısacası, köpeklerde kalp büyümesi sonuçları, hastalığın seyrini etkileyen birkaç önemli faktör ile ilgilidir: Köpeğinizin cinsi, DCM’nin beslenme kaynaklı olup olmadığı ve teşhis anında hastalığın ne kadar ilerlediği bunların başında gelir.
Köpeklerde Kalp Büyümesi Tehlikeli mi?
Evet, köpeklerde kalp büyümesi tehlikeli bir hastalıktır ve ihmal edildiğinde hayati tehlike yaratabilir. Kalp çok önemli bir organdır ve kalp kası zayıfladığında vücuda yeterince kan pompalayamaz, bu da organların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayamamasına yol açar. Sonuç olarak köpekte pek çok belirti ortaya çıkar ve hayatı oldukça zorlaşır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile ilerlemesi yavaşlatılabilir; ancak tedavi edilmezse kalp büyümesi yaşamı tehdit eden ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Bu nedenle hangi evrede olursa olsun, köpeklerde dilate kardiyomiyopati yani DCM tehlikeli bir hastalıktır ve önlem alınması gerekir.
İşte, artık köpeklerde kalp büyümesi nedenleri ve belirtileri nelerdir, teşhisi ve tedavisi nasıl olur biliyorsunuz! Dostunuzun sağlığı için herhangi bir belirti gördüğünüzde mutlaka veteriner hekiminize danışın!
Kaynak
https://www.petmd.com/dog/conditions/cardiovascular/enlarged-heart-dilated-cardiomyopathy-dogs